وزارت اطلاعات در ساختار حكومتي نظام ج.ا.ا از جنبه هاي مختلف ، از جايگاهي حساس ، كلان و تاثير گذار برخوردار است و به همين نسبت لازم است كه در قبال حفظ شأن ، حيثيت ، جايگاه و سلامتي خود و افزايش كارآمدي و كارآرايي سيستم خود نيز از حساسيت لازم برخوردار باشد .
از يك سو مركز جمع آوري اطلاعات در زمينه هاي حساس و كلان است و مي دانيم كه هر جا سياستگذاري انجام مي شود ، مبتني بر " اطلاعات " مي باشد و كار اصلي و مهم حكومت هم همين انجام سياستگذاري هاست . بنابراين اين وزارتخانه در سياستگذاري عمومي و كلان مملكت ، واجد نقشي مهم و حساس مي باشد . بطور كلي وظايف تعيين شده براي اين وزارتخانه همينطور جنبه كلان ، عمومي و حياتي دارد و لذا ضرورت دارد كه اين سازمان فقط و فقط در راستاي منافع و مصالح مملكت و مبتني بر اصول منطقي و پذيرفته شده نظام حركت و فعاليت داشته باشد .
اين مسأله ، اين وزارتخانه را از شأن خاصي برخورد ساخته است كه حفظ آن بر دستاندكاران آن مجموعه واجب است . ابتدا لازم است كه وظايف و برنامه كاري آن بصورت دقيق تعريف و تبين شود و راه ورود سلايق تا حد ممكن در اين زمينه مسدود گردد . در تدوين برنامه كاري اين سازمان هم بايد حفظ شأن و آبروي آن بطور جدي مد نظر قرار داشته باشد، چرا كه اين وزارتخانه زينت و آبروي مجموعه نظام نيز تلقي مي گردد .
يكي از ابزارهايي كه اين وزارتخانه متناسب با جايگاه و مأموريت هاي خود از آن استفاده مي نمايد ، " نظر سنجي " است كه بجاي خود از اهميت آشكاري برخوردار است و در زمينه هاي مختلف مورد استفاده قرار مي گيرد . آنچه در اين زمينه اهميت دارد ، اين است كه نظر سنجي بايد در موضوعاتي انجام شود كه جنبه عمومي و كلان داشته و براي اداره كشور و انجام سياستگذاري ، احتياج آشكاري بدان وجود دارد . اين امر باعث مي شود كه اين ركن حكومتي در معرض تهمت و پرسش افكار عمومي قرار نگيرد و از وظايف و رسالت راستين و واقعي خود انحرافي پيدا نكند .
مرسوم شده كه اين وزارتخانه در انتخابات در مورد نامزدها هم نظرسنجي انجام بدهد و ميزان مقبوليت آنها را بررسي و پيش بيني نمايد . در انتخابات اخير رياست جمهوري اين كار انجام گرفت و به تصريح وزير وقت اطلاعات، نتايج آن هم بصورت محرمانه به خود كانديداها اعلام گرديد كه درست هم از كار در نيامد تا حدي كه عصبانيت شديد آقاي كروبي را در پي داشت و وزير وقت در توجيه اين پيشامد افزودند كه در چند روز اخير افكار عمومي تغيير كرده كه ما هم از آن مطلع بوديم !
وارد شدن اين وزارتخانه به مقوله نظر سنجي در مورد نامزدها ، پرسش ها ، ابهامات و شبهاتي را پيش مي آورد كه ذيلا به مهمترين آنها اشاره مي داريم :
1- مسائلي همچون ميزان مشاركت عمومي و تمايل واجدان شرايط رأي به شركت در انتخابات مي تواند از جنبه عمومي برخوردار بوده ومي تواند در سياستگذاري هاي كلان حكومت مورد استفاده قرار بگيرد . لذا ورود وزارت بدان مقولات قابل پذيرش است . اما تعيين ميزان مقبوليت عمومي كانديداها و اعلام آن به آنها بويژه با توجه به تبعات آن چه توجيهي دارد ؟
2- همانطوركه تجربه نشان داده نتايج نظر سنجي بلافاصله در سطح جامعه منتشر مي شود و لذا كانديداهاي خاص مي توانند ازآن بهره تبليغاتي ببرند و اساسا اين امر - خواسته يا نا خواسته - يك عمليات رواني محسوب مي  گردد  كه خود وزارت هم در آن شريك و سهيم تلقي خواهد گرديد . اين امر حيثيت و شأن اين وزارتخانه كليدي را – كه پيشتر به اهميت آن اشاره داشتيم – زير سئوال مي برد . بطور قطع ، جنبه هاي عمومي ودرخدمت منافع و مصالح جامعه بودن كليه ماموريت هاي اين وزارتخانه بايد روشن ، مستدل و غيرسليقه اي باشد .
3- در هر نظر سنجي يك نفر اول مي شود و سايرين دررديفهاي بعدي قرار مي گيرند . با توجه به اين مطلب ، انجام نظرسنجي ازسوي وزارت ممكن است اين شائبه را دراذهان بخش هايي ازجامعه پيش آورد كه وزارت در خدمت گروه يا تفكر يا فرد خاصي عمل كرده است . بويژه اين كه افكار عمومي سيال است وحتي يك برنامه تلويزيوني مي تواند جهت گيري بسياري از رأي دهندگان را تغيير داده و نتايج را بكلي دگرگون نمايد . در اين صورت چيزي كه باقي مي ماند نتايج غلطي است كه به هر حال به نام وزارت اطلاعات درجامعه منتشرشده و پرسش هايي كه متعاقب آن در افكار عمومي در زمينه موضع و عملكرد وزارتخانه بوجود مي آيد .
4- همانطوركه پيشتراشاره شد ، اين مأموريت ، شكل عمليات رواني بخود مي گيرد كه قطعا تأثيرات خاصي را بجا مي گذارد كه وزارتخانه نمي تواند پذيراي مسؤوليت آن باشد . نتايجي كه منتشر مي شود ممكن است موضع گيري و رفتار سياسي بسياري را تحت تأثير قرار بدهد : برخي ممكن است اصلا وراد صحنه نشوند و برخي ممكن است از صحنه كنار روند و ....
 بخاطر داريم كه گروه ها و افرادي در دوره اول انتخابات رياست جمهوري اخير، به رغم اعتقاد به اصلح بودن آقاي دكتر احمدي نژاد - چون بنا به نظر سنجي هاي منتشرشده القا مي شد كه ايشان فاقد مقبوليت لازم است - به سمت كانديداي ديگري رفتند و نظريه " صالح مقبول " را بازسازي و تكرار نمودند و حتي دو تن از مجتهدين بر آن تأكيد نمودند . حال آنكه با توجه به سياليت افكار و اراده انسان ها و دخالت پيدا كردن تمايلات محقق در نظر سنجي ، نمي توان بدان اعتماد كرد و مهمتر از همه اين كه جامعه آماري يك نظر سنجي - هر چه قدرهم بالا باشد - استقراي ناقص است و يقين آور نيست كه با توجه به اين امر مي توان نظريه " صالح مقبول " را غير قابل اتكا دانست .
به هر حال با توجه به تذكرات مندرج در اين نوشتار به نظر مي رسد كه بررسي اين امر از سوي مديران مربوط در آن وزارتخانه و بازتعريف مأموريت هاي اينچنيني، ضرورت خاص دارد . نياز به شرح ندارد كه سربازان امام عصر (عج ) لازم است بيش از ديگران مضمون " اجتنبوا (اتقوا) مواضع التهم " را سرلوحه كار و مأموريت هاي خود قرار دهند و البته مسؤوليت اين امر در درجه نخست و بيشتر متوجه مديران رده هاي بالا مي باشد .
منبع:روزنامه سياست روز،يكشنبه 24/7/1384،جعفر برهاني،صفحه 2